Boşanmada Tazminat

Son güncelleme on Ağustos 31, 2023 by Av. Mahmut Enes Germe

Boşanmada Tazminat amacı nedir?

Evliliğin sona ermesiyle ortaya çıkan maddi ve manevi zararları telafi etmektir.
Boşanmada tazminat, boşanma sonucu oluşan haksızlıkları dengelemek ve taraflar arasında adil bir sonuç elde etmek amacıyla verilir.

Boşanmada tazminatın temel amacı, taraflar arasında oluşan dengesizlikleri düzeltmek ve adil bir çözüm sağlamaktır.
Maddi tazminat, ekonomik kayıpları karşılamayı hedeflerken, manevi tazminat duygusal acıları ve travmaları tazmin etmeyi amaçlar. 

Boşanmada Tazminat Hukuki Dayanakları

Türk Medeni Kanunu 174, 175, 176, 177 ve 178. maddeleri Boşanmada Tazminat ile ilgili kanuni düzenlemeleri içermektedir. 

Madde	İçerik
Madde 174	Kusursuz veya daha az kusurlu taraf, menfaatlerinin zarar görmesi durumunda, kusurlu taraftan maddi tazminat isteyebilir. Olaylar sonucu kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir.
Madde 175	Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, diğer taraftan ekonomik gücü oranında süresiz nafaka talep edebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.
Madde 176	Maddi tazminat ve yoksulluk nafakası toptan veya irat biçiminde ödenebilir. Manevi tazminat irat biçiminde ödenmez. İratla ödenen tazminat/nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, yoksulluğunun sona ermesi veya haysiyetsiz yaşam hali durumunda kalkabilir. Mahkeme, duruma göre iradın artırılması veya azaltılmasına karar verebilir. Hâkim, gelecek yıllarda iradın tespiti için de yetkilidir.
Madde 177	Boşanmadan sonra nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Madde 178	Boşanmadan sonra açılacak davalar, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar.

Boşanmada Tazminat Şartları 

Boşanmada tazminatın şartları Türk Medeni Kanunu’nun 174/1 maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.
Maddi tazminat için aranılacak şartlar şunlardır:

• Boşanmaya karar verilmiş olmalıdır.
• Maddi tazminat talep edilmiş olmalıdır.
• Davalı taraf boşanmada kusurlu olmalıdır.
• Maddi tazminat talebinde bulunan taraf kusursuz veya daha az kusurlu olmalıdır.
• Mevcut veya beklenen menfaatler boşanma yüzünden zedelenmiş olmalı ve ispat etmelidir.
  

❗️Tazminat şartları birçok noktada değişkenlik gösterebilir,
PA Hukuk Bürosu uzman boşanma avukatı ile çalışarak detaylı bilgi edinebilirsiniz. 

Boşanmada hangi durumlarda tazminat alınır?

Boşanmada tazminatın hangi durumlarda alınacağı Türk Medeni Kanunu’nun 174/1 maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.
Bu maddeye göre; “Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.”

Boşanmada hangi durumlarda manevi tazminat davası açılabilir?

Boşanmada manevi tazminat talebi, Türk Hukuk sistemine göre kişilik hakkının ihlali, zihinsel ve duygusal acılar, kötü muamele veya haysiyet kırıcı davranışlar, ahlaki zararlar gibi durumlar temelinde açılabilir. Tarafların boşanma sürecinde yaşanan duygusal travmaları ve kişilik haklarına yapılan saldırılar, talebin gerekçeleri arasında yer alır. Ancak talebin kabul edilebilmesi için bu durumların hukuki olarak kanıtlanması gerekmektedir.

Boşanmada Tazminat ve Nafaka 

Nafaka Türleri

Nafaka Türü	Açıklama
Tedbir Nafakası	Evlilik birliği sona ermeden önce veya boşanma davası sırasında istenebilen nafaka. Eşlerden biri, diğerine ve yanında yaşayan çocuğa maddi destek sağlamak amacıyla talep edebilir.
Yoksulluk Nafakası	Boşanma sonrası ekonomik sıkıntı yaşayacak tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan maddi destek talep edebileceği nafaka türü.
İştirak Nafakası	Çocukların bakımına katılma yükümlülüğü ile ilgilidir. Velayeti almayan eş, çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması için velayet sahibi eşten nafaka talep edebilir.
Yardım Nafakası	Boşanma, ayrılık veya evliliğin iptali sonucunda yoksulluğa düşecek kişiye, üstsoy, altsoy ve kardeşlerin maddi destek ödeme yükümlülüğünü ifade eder.

Boşanmada Nafaka 

• Nafaka talepleri nafaka isteyen tarafın yerleşim yeri aile mahkemesinde açılır.
• Nafaka miktarları tarafların mali durumu ve çocukların ihtiyaçlarına göre belirlenir.
• Nafaka talepleri zamanaşımına uğrayabilir ancak dava açma süresi belirli değildir.
• Tazminat ve nafaka ödeme şekli toplu veya aylık irat olarak gerçekleşebilir.
• Tazminat ve nafaka ödeme süreçleri tarafların ekonomik durumlarına ve değişen koşullara göre düzenlenebilir.

Boşanma Sonrası Durum ve Hükümler

• Boşanma sonucu taraflar birbirlerinin yasal mirasçısı olmaz ve ölüme bağlı tasarruflardan kaynaklanan hakları kaybeder.
• Boşanan tarafların miras haklarına ilişkin bir zaman aşımı süresi bulunur.
• Mal rejiminin tasfiyesi ve evlilik sonrası mal paylaşımı konusunda da hükümler mevcuttur.

Boşanmada Nafaka Şartları

• Yargıtay kararlarına göre, tazminat ve nafaka talepleri için tarafların kusurları ve eşit kusurlu durumları göz önünde bulundurulur.
• Eşit kusurlu durumlar için maddi ve manevi tazminat talepleri reddedilebilir.
• Kararlar tarafların davranışları ve ekonomik durumlarına bağlı olarak değişebilir.

Çekişmeli Boşanma Davasında Nafaka ve Tazminat Ne Kadar Olur?

Çekişmeli boşanma davasında nafaka ve tazminat miktarları, tarafların ekonomik durumu, yaşam standardı, gelir-gider dengesi, evlilik süresi, çocuk durumu, boşanma nedeni, tarafların kusurları ve diğer hukuki etkenlere bağlı olarak belirlenir.

Mahkeme, tarafların sunduğu kanıtları değerlendirerek nafaka ve tazminatı belirler.
Nafaka, evlilik birliği sona ermeden önce veya boşanma davası sırasında istenebilir iken, tazminat miktarı eşler arasındaki ekonomik dengesizlik, boşanmanın sebepleri, evlilik süresi ve tarafların maddi-manevi zararlarına göre değişir.

👉🏻 Her dava özgün koşullara sahip olduğundan, kesin miktarlar belirlemek zordur.
PA Hukuk avukatları ile görüşerek daha net  bilgi alın.

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat Davası

Boşanma sonrasında maddi zarara uğrayan, kusursuz veya daha az kusurlu olan eş, boşanma davasıyla birlikte veya ayrı olarak maddi tazminat talep edebilir.

Maddi tazminat talebi, dava dilekçesinde net bir şekilde belirtilmeli ve talep edilen miktarın ne kadarının maddi, ne kadarının manevi tazminat olduğu açıkça ifade edilmelidir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu‘na göre hakim, tarafların talep sonuçlarına bağlı olarak karar verir ve talep edilen miktarın üzerine çıkamaz. Eğer dava dilekçesinde maddi tazminat talebi yer almıyorsa, hakim bu konuda re’sen karar veremez. Talep edilen miktarın belirgin ve net bir şekilde ifade edilmesi önemlidir; aksi halde hakim daha yüksek bir miktarı kabul edemez.

Tazminat Talebi	Talep Zamanı	Harç ve Vekalet Ücreti
Boşanma davası sırasında	Boşanma ile birlikte	Ayrı harç ve vekalet ücreti ödenmez
Boşanma sonrası kusur tespitine dayalı olarak	Boşanma sonrasında	Nispi harç ve vekalet ücreti ödenir
Anlaşmalı boşanmada protokolde yer almıyorsa	Anlaşmalı boşanma sonrasında	Talep edilemez

Bu tablodan da anlaşılacağı üzere, boşanmada maddi ve manevi tazminat talepleri, boşanma davası sırasında veya sonrasında, ya da anlaşmalı boşanma durumunda farklı prosedürlerle talep edilebilir. Talep zamanına göre harç ve vekalet ücreti durumu da değişkenlik gösterir.

Boşanmada tazminat davası nasıl açılır?

1- Boşanmayla Birlikte Maddi ve Manevi Tazminat Davası:

Çekişmeli boşanma davaları aile mahkemelerine dilekçe verilerek başlatılır ve dava tarihi belirlenir. Bu dava sürecinde, boşanmanın sonuçlarına ek olarak maddi ve manevi tazminat talebi de ek bir dilekçeyle mahkemeye sunulabilir. Tazminat talepleri, boşanmanın sebepleri, tarafların kusur durumları, ekonomik koşulları ve evliliğin sonlanmasına etki eden faktörlere göre değerlendirilerek karar verilir.

2- Boşanmadan Sonra Maddi ve Manevi Tazminat Davası:

Boşanma kararı kesinleştikten sonra da maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Ancak bu aşamada, dava ücretinin tazminat miktarına göre belirlendiği nispi harç ödenmesi gerekebilir. Boşanma sonrası tazminat davalarında da tarafların kusur oranları ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak tazminat miktarı belirlenir.

Tazminat talepleri mahkemede hakkaniyet ilkesi doğrultusunda değerlendirilir ve uğranılan zarar, ekonomik koşullar ve kusur durumları gibi faktörlere göre şekillenir.

👉🏻 Tazminat davaları için aile hukuku ve tazminat hukuku alanında deneyimli PA HUKUK avukatlarından profesyonel destek almanız, davanın doğru şekilde ilerlemesine ve lehe sonuçlanmasına yardımcı olacaktır.

Boşanma Tazminatı Hesaplama

Boşanmada tazminat hesaplama için öncelikle boşanmada tazminat şartlarının sağlanıyor olması gerekmektedir.

Tazminat talebinde bulunan eş, kusursuz veya daha az kusurlu olmak zorundadır.
Tazminat talebi için ortada bir zarar olması gerekmektedir.
Boşanma tazminatları, ekonomik koşullar, evlilik süresi, kusur oranları gibi faktörlere göre belirlenir.

Boşanma Tazminatı Hesaplama Şartları

• Yaşam koşulları göz önünde bulundurulur.
• Çiftlerin evlilik durumları ve imkanları dikkate alınır.
• Evlerin konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulur.
• Ailenin temel ihtiyaçları (eğitim, barınma, beslenme) hesaplanır.
• Çiftlerin çalışma durumu ve izinleri değerlendirilir.
• Ortak mallar ele alınır.
• Tazminatın kaynakları ve elde edilebilirliği gözlemlenir.
• Boşanma sonrası sosyal yardımların durumu gözetilir.
• Talep edilen tazminatın makul ve gerçekçi olduğu kontrol edilir.
• Evlilik sürecinde fiziksel veya duygusal şiddet yaşanıp yaşanmadığı değerlendirilir.

Boşanmada Maddi Tazminat Hesaplama Şartları

• Maddi tazminat talebi açıkça belirtilmeli.
• Hakim, talep edilmediği sürece tazminata karar veremez.
• Tazminat talebi süresince artış yapılamaz.
• Maddi tazminat davasında faiz istenebilir.
• Tazminatın nasıl ödeneceği belirlenir.

Boşanmada Manevi Tazminat Şartları

• Boşanma gerçekleşmiş olmalıdır.
• Kişilik haklarına saldırı olmalıdır.
• Tazminat talebinde bulunan taraf kusursuz veya daha az kusurlu olmalıdır.
• Talep edilen tazminat mantıklı olmalıdır.
  

Boşanma Manevi Tazminat Hesaplama

• Bir taraf talepte bulunmalıdır.
• Mirasçıya intikal edemez.
• Dava sürecinde talep geri çekilebilir.
• Dava sonrasında faiz istenebilir.
• Dava sürecinin her aşamasında talep edilebilir.

Boşanma tazminatı hesaplamaları, ekonomik koşul, evlilik süresi, kusur oranı gibi faktörlere göre yapılır.
👉🏻 Tazminat talebinde bulunurken PA Hukuk boşanma avukatından destek alabilirsiniz.

Boşanma Tazminat Miktarı Hesaplama Kriterleri 

Boşanmada tazminat miktarını belirleyen bazı faktörler bulunur. Her dava ve durum için değişiklik gösterse de bazı genel geçer durumları sizin için tablo haline getirerek özetledik.

Faktör	Açıklama
Evlilik Süresi	Uzun süreli evliliklerde tazminat talep etme hakkı daha yüksek olabilir.
Ekonomik Durumlar	Tarafların gelirleri, giderleri, birikimleri ve borçları değerlendirilir.
Kusur Oranları	Kusurlu olan taraf tazminat talebinde bulunamaz. Kusur oranları dikkate alınır.
Temel İhtiyaçlar	Eğitim, barınma, beslenme gibi temel ihtiyaçlar hesaplamada etkili olabilir.
Malların Yönetimi	Ortak malların yönetimi ve mülkiyet durumu göz önünde bulundurulur.
Manevi Etkiler	Fiziksel veya duygusal şiddet gibi manevi etkiler hesaplamada etkili olabilir.
Sosyal Yardımlar	Boşanma sonrası sosyal yardımların durumu değerlendirilir.
Talep Edilen Tazminat	Talep edilen tazminatın makul ve gerçekçi olduğu kontrol edilir.
Hakkaniyet	Tüm faktörler göz önünde bulundurularak adil bir tazminat miktarı belirlenir.

Bu faktörler, boşanma tazminatının hesaplanmasında temel rol oynar.
Uzman bir avukattan yardım alarak tazminat talebinizi doğru bir şekilde oluşturabilirsiniz.

Boşanma Tazminatı Yargıtay Kararları

Boşanma tazminatı ile ilgili birçok yargıtay kararı var.
Dikkatimizi çeken bazı yargıtay kararlarını tablo haline getirerek önemli bilgileri öne çıkarmak istedik.
Örnek boşanma tazminat kararları için https://karararama.yargitay.gov.tr/ adresine göz atabilirsiniz.

Karar Numarası	Karar Tarihi	Konu	Karar ve Gerekçe
2014/8034 E.	2014/9362 K.	Boşanma davasından sonra açılan maddi ve manevi tazminat talepleri nispi harç ve vekalet ücreti	Maddi ve manevi tazminat talebinin boşanma davasından bağımsız olarak talep edilmesi durumunda harca tabi olması gerektiği, vekalet ücretinin de hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
2021/1110 E.	2021/2529 K.	Maddi tazminatın geliri olmayan kadına ödenmesi	Maddi tazminatın sadece para ile değerlendirilebilecek bir kavram olmadığı, evlilik birliği içerisinde yapılan ev işleri, çocuk bakımı gibi durumların da değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
2017/11280 E.	2017/7864 K.	Maddi tazminatın icrası	Boşanma hükmünün kesinleşmesi gerektiği, icra takibine konu edilebilmesi için eklentilerin boşanma hükmünün kesinleşmesini beklemediği ifade edilmiştir.
2016/19095 E.	2016/16821 K.	Maddi tazminatın icrası	İcra takip dosyasında boşanma hükmünün kesinleşip kesinleşmediğinin anlaşılamadığı belirtilmiş, boşanma hükmünün kesinleşmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.
2021/809 E.	2021/1996 K.	Manevi tazminat miktarının belirlenmesi	Manevi tazminatın amacı ve belirlenmesinde ölçülülük ilkesinin önemi vurgulanmış, daha uygun miktarda tazminat takdir edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
2017/2644 E.	2021/68 K.	Kişilik haklarına saldırı ve kusur tespiti	Kişilik haklarının önemi ve korunması, boşanmada tarafların kusurluluk durumlarının belirlenmesinin gerekliliği ele alınmıştır.

Boşanma Davaları Tazminatı ile ilgili Yargıtay nasıl kararlar verdi?

Yargıtay boşanma davalarıyla ilgili maddi ve manevi tazminat ayrımı yapar, tazminat miktarı adalet ve hakkaniyet gözetilerek belirlenmesini önemser.
Tarafların kusur durumları ve ekonomik durumları da değerlendirmeye alınmasını ister.

Konu	Yargıtay Kararları
Tazminat Türleri	Maddi ve manevi tazminat ayrımı yapılır.
Menfaat Değerlendirmesi	Boşanmanın etkilediği mevcut/beklenen menfaatler göz önünde bulundurulur.
Kusur Durumu	Maddi tazminat için talep eden tarafın daha az kusurlu olması gerekir.
Manevi Tazminat Amaçları	Kişilik haklarına yapılan saldırı sonucu oluşan zararlar telafi edilmeye çalışılır.
Tazminat Miktarının Uygunluğu	Makul ve hakkaniyetli bir miktar belirlenmeye çalışılır.
Kusur Tespiti ve Özgünlük	Her boşanma davasının kusur durumları farklı şekilde değerlendirilir.
Adalet, Ekonomik Durum ve Hakkaniyet	Adaletin sağlanması, tarafların durumları ve hakkaniyet gözetilir.

Bu tablo, boşanma davalarında Yargıtay’ın nasıl kararlar verdiğini özetler. 

Boşanma Tazminatında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre

• Boşanma sonrası tazminat talebi zamanaşımı süresi, Türk Medeni Kanunu’nun 178. maddesinde düzenlenmiştir.
• Bu maddeye göre, evliliğin boşanma nedeniyle sona ermesinden kaynaklanan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
• Tazminat talebi, bu bir yıllık süre içinde ileri sürülmezse, zamanaşımına uğrayarak yasal olarak geçerliliğini yitirir.
• Bu düzenleme, boşanma sonrası tazminat taleplerinin belirli bir süre sonra ortadan kalkmasını sağlayarak tarafların gelecekte uzun yıllar sonra bile beklenmedik taleplerle karşılaşma riskini azaltır.

Boşanma Tazminatında Hukuki Danışmanlık

Boşanma Tazminatı davalarında hukuki danışmanlık, adil bir sonuç elde etmek için kritik bir rol oynar.
PA Hukuk ile çalışmak, uzmanlık ve deneyim sayesinde tazminat haklarınızın korunmasını sağlar.
PA Hukuk avukatları müvekkilin zorlu süreçte daha güvende hissetmesini sağlar.
Hukuki süreçleri etkin bir şekilde yönetir, riskleri azaltır ve anlaşmazlık durumunda uzlaşma sağlama yolunda rehberlik eder. 

Sık Sorulan Sorular

3 yıl ayrı yaşama nedeniyle boşanmada tazminat nasıl olur?

• 3 yıl ayrı yaşama nedeniyle boşanmada tazminat talebinde bulunabilmek için, eşlerin en az 3 yıl süreyle ayrı yaşamış olmaları gerekir.
• Tazminat talebinde bulunan eşin, diğer eşin kusurundan dolayı maddi veya manevi olarak zarar görmüş olması gerekir.
• Tazminat talebinde bulunan eşin, zararını kanıtlaması gerekir. Bu kanıt, tanık beyanları, sağlık raporları, adli tıp raporları, banka kayıtları, faturalar vb. olabilir.
• Tazminat talebinde bulunan eşin, zararının miktarını da belirtmesi gerekir.
• Mahkeme, tazminat talebini değerlendirirken, eşlerin kusur oranlarını, zararın miktarını ve tarafların ekonomik durumlarını dikkate alır.
• Mahkeme, tazminat miktarını belirlerken, hakkaniyete uygun bir karar vermeye çalışır.
• 3 yıl ayrı yaşama nedeniyle boşanmada tazminat talebinde bulunan eşler, bu talebini dilekçe ile mahkemeye sunabilir.
  

Mahkeme, tazminat talebini değerlendirir ve kararını verir. Karar, kesinleştikten sonra, tazminat alacaklı eşin, tazminat borçlusuna karşı icra takibi başlatması mümkündür.

Boşanmada kazanılan tazminat nasıl tahsil edilir?

Boşanmada kazanılan tazminat, mahkeme kararı ile tahsil edilir. Mahkeme kararı kesinleştikten sonra, tazminat alacaklı eşin, tazminat borçlusuna karşı icra takibi başlatması mümkündür. Alacak durumunuzda tahsilat için PA HUKUK avukatlarından destek alabilirsiniz.

Boşanmada tazminat davası ne kadar sürer?

Boşanmada tazminat davası boşanma davası süreciyle birlikte devam eder veya dava sonucu sonrasında 1 yıl içerisinde açılan tazminat davası şeklinde devam eder. Yeni açılan bu dava ise 1-3 yıl arasında sonuçlanmaktadır.

Boşanmada manevi tazminat ödenmezse ne olur?

Boşanma durumunda manevi tazminat ödemesi gerçekleşmezse, tazminat talep eden taraf icra takibi başlatma hakkına sahip olur. İcra takibi, borçlu olan tarafın mal varlığına el koymayı ve bu varlıkların nakde çevrilerek tazminat tutarının tahsil edilmesini amaçlayan bir yol sunar.

Boşanmalarda tazminat neye göre belirlenir?

Evlilik süresi, tarafların ekonomik durumu, boşanma kusur oranı, mal paylaşımı, manevi etkiler gibi birçok etken göz önünde bulundurularak hakkaniyetli karar verilmeye çalışılır.

📌 Ayrıca Mobbing Davası Tazminatı ile ilgili yazımıza da göz atabilirsiniz.